Een andere kijk op de bouw van de Haringvlietdam

door H.L. Stasse

Ik woon sinds 1957 in Hellevoetsluis. Mijn loopbaan bij de Marine bracht me tot in Australië en voormalig Nederlands Nieuw Guinea. Ik bevoer woeste zeeën en maakte zelfs op de Coral Sea een cycloon mee; ‘Het was kantje boord op dat moment, maar we hebben nog wel een weddenschap gehouden dat degene die als laatste niet zeeziek werd op bier moest trakteren’.

Meetvaartuig 'Professor Lorentz' foto H.J. Fehling

Het meetvaartuig 'Professor Lorentz', foto: H.J. Fehling

Loopbaan

Nadat ik in 1957 ben afgemonsterd, ging ik in dat jaar aan het werk als waarnemer bij Rijkswaterstaat, en wel bij de Studiedienst van de Deltadienst, de latere ‘Directie Waterhuishouding en Waterbeweging’ (nog later ging deze op in de ‘Directie Benedenrivieren’), die tot 1986 gevestigd was aan de Koopvaardijhaven in Hellevoetsluis. (Kanaalweg Oostzijde). Na de Watersnoodramp in 1953 begon Rijkswaterstaat met de aanleg van de Deltawerken. Onderdeel daarvan was de aanleg van de Haringvlietdam die het Haringvliet van de Noordzee zou afsluiten. In 1956 werd een begin gemaakt met de aanleg van de bouwput (ringdijk) waarin later de sluizen zijn gebouwd.

Meetvaartuig

‘Wij voeren met ons schip op het Haringvliet en de Noordzee en deden metingen naar de stroomsnelheid, stroomrichting, temperatuur en het zout- en slibgehalte. Er lagen tien meetvaartuigen in Hellevoetsluis, vooral kotters en motorvletten. Met een bemanning bestaande uit de schipper en drie waarnemers werd gedurende een volledig getijde metingen verricht. Dat betekende 13 uur lang op een vooraf bepaalde positie op verschillende dieptes meten. De ingewonnen gegevens werden naderhand aangeleverd bij het Waterloopkundig Lab in Delft en op basis hiervan werden invloed en krachten van het water op de bouwput van de Haringvlietdam en de constructie berekend’.

Meetvis

Het meten werd gedaan met een ‘meetvis’ waaraan een stroomsnelheidsmeter was bevestigd. Gedurende één minuut werd op iedere diepte een meting verricht. Deze gegevens werden afgelezen op een telkastje en uitgezet in grafieken tegen waarden als snelheid en richting als functie van de diepte. Ook werd van een nabij gelegen peilschaal de getijkromme ingetekend. Gedurende de bouw van de Haringvlietdam werd door het verrichten van deze metingen de vinger aan de pols gehouden. Behalve een stroommeetploeg was er een peilploeg actief. Die verrichtte peilingen met behulp van een echolood. Deze peilingen werden frequent in (de monding van) het Haringvliet en het aangrenzende kustgebied uitgevoerd. Tijdens de aanleg van de bouwput en daarna werd het verloop van de bodemfiguratie nauwlettend in het oog gehouden. Boveniden bevond er zich op de locatie een laboratorium. Hierin werden de slib- en zoutmonsters geanalyseerd. Daarmee konden we de bodem van de gehele monding van het Haringvliet in kaart brengen.

Meten is weten

Ik heb metingen in het hele Deltagebied uitgevoerd. Ook op de Oosterschelde. ‘Bij nacht en ontij en onder zware omstandigheden want ook daar kon het flink spoken’. Ook op de Maasvlakte en bij de blokkendam (in de periode van de aanleg ven de eerste Maasvlakte) werden metingen verricht. We keken er hoe de verplaatsing van het zand was en dat gebeurde op een bijzondere manier. ‘Er werd radioactief zand in een zware loden container aan boord gebracht. In het te meten gebied werd die container overboord gezet en eenmaal op de bodem werd hij geopend en het zand eruit gelaten. Met speciale apparatuur, vergelijkbaar met een geigerteller, werd het zandtransport over de bodem gevolgd. ‘De krachten van de stroming en het water zijn enorm. Het waarnemen daarvan heb ik altijd een prachtig vak gevonden’.

2 reacties op “Een andere kijk op de bouw van de Haringvlietdam

  1. Een collega van mijn vader (Oscar Charles Calbo) meneer Fehling.

    Ik weet nog goed dat ik als kind met papa mee mocht en dan in Indonesië onze tijd dat papa was uitgezonden / uitgeleend aan Nedeco.

    Meneer en mevrouw Fehling, Henk en Riet mooie mensen.
    Ik heb papa s werknemers kaart nog hier e.d. en vond in 2008 tekeningen toen ik in het historisch museum te Dokkum aan het archiveren was.

    pfff wat gaat de tijd hard, papa inmiddels al 39 jaar overleden en mams ook al in 2010. Ik ben geboren in Hellevoetsluis 1967 en nog steeds zeer geintresseerd in al wat met water te maken heeft.

    Paps zei tegen mij, het gevecht tegen de natuur zal de mensheid nooit winnen en ik weet het hij had gelijk.

    Fijne (kerst) dagen redactieen een voorspoedig en vredig 2020 gewenst, vanuit Fryslân.

    Muriel Calbo

  2. Het bericht met veel belangstelling gelezen.
    Daar ik zelf in de periode 1967 / 1977 als opzichter bij de studiedienst in Hellevoetsluis werkzaam ben geweest.
    Aan alle werkzaamheden die genoemd worden heb ik in die periode ook deel mogen nemen.Mooie tijd en fijne collega’s leren kennen .
    Ben na die tijd als projectleider voor arme boeren in het Amazone gebied in Brazilië te werk gesteld.Nu ik met pensioen ben en terug kijk op deze periode ,zou het ik het leuk vinden om weer eens in contact te komen met oud collega’s uit die periode als boven genoemd. Misschien kunt u mij hierbij helpen.

    Lang geleden. Je weet maar nooit.
    B. V. DANK

    H.L.Kauffeld.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>