Voorne in Alle Staten

Ca. 950-1372

Het waren de Heren van Voorne die het gebied tot ontwikkeling brachten. Zij gaven toestemming polders te bedijken, verleenden stadsrechten en lieten in Oostvoorne een kasteel bouwen. Omstreeks het jaar 950 schonk de Graaf van Holland het gebied Voorne aan één van zijn zonen. Het was het begin van de Heerlijkheid Voorne, een zelfstandig landje op de grens tussen Holland en Zeeland, dat ruwweg het huidige Voorne en Goeree-Overflakkee omvatte.

De Heren en Vrouwen van Voorne drukten in de loop der eeuwen een stevige stempel op het gebied: zij gaven toestemming gebieden te bedijken, verleenden stadsrecht aan Brielle en lieten een kasteel in Oostvoorne bouwen. Kortom, ze brachten Voorne tot ontwikkeling. De familiebanden zorgden ervoor dat de Heren van Voorne geen belasting hoefden te betalen aan de Graaf van Holland. En ze hadden vergaande rechten van hem gekregen, zoals het uitvoeren van de doodstraf en het oproepen van onderdanen voor hun leger. De macht en rijkdom van de Heren van Voorne werden bovendien nog vergroot door het ambt van Burggraaf van Zeeland. De Graaf van Holland was namelijk ook Graaf van Zeeland, maar hij liet er de Heren van Voorne als zijn plaatsvervanger de macht uitoefenen en de belasting innen. Als uiting van hun macht lieten de Heren van Voorne bij Oostvoorne een enorm kasteel bouwen. Veilig achter de duinen verrees een tien meter hoog gebouw met muren van twee meter dik. De bouw van deze versterking begon tussen 1175 en 1225 en werd in de loop der jaren uitgebreid. Rondom de burcht verrees een muur met uitkijktorens en op het naastgelegen terrein lieten de Voornes een ridderzaal, een kapel en stallen bouwen. Hier verbleef de hofhouding voornamelijk in het zomerseizoen, als het aangenaam toeven was in het woeste duinengebied en er volop gejaagd kon worden. Met de dood van de kinderloze Machteld stierf het geslacht Voorne in 1372 uit en daarmee viel de heerlijkheid terug aan de Graaf van Holland en Zeeland. Aalbrecht van Beieren verwierf zodoende de zeggenschap over Voorne. Hij werd later opgevolgd door Willem VI en vervolgens Jacoba van Beieren en haar man Frank van Borselen. De adel vertoefde echter steeds minder in het oncomfortabele kasteel in Oostvoorne en het hofcomplex in Brielle. Door achterstallig onderhoud verviel het kasteel langzaam tot een ruïne.