Bob Benschop sep 19, 2009
29 De Vereniging tot Landverbetering
1847-1961
De aanslibbing van nieuwe zandplaten rond Rozenburg bleef maar doorgaan. In 1847 kocht de Vereniging tot Landverbetering ruim 1000 hectare gorzen om door werklozen te laten ontginnen. De aanslibbing van zandplaten rond Rozenburg bleef doorgaan. Voor de scheepvaart was dit een flink obstakel, want Rotterdam werd steeds moeilijker bereikbaar. De gorzen boden echter ook nieuwe mogelijkheden.
Al het nieuw in Nederland ontstane land verviel automatisch aan de koning, en ook de zandplaten rond Rozenburg werden aan het Kroondomein toegevoegd. In 1847 werd aangekondigd dat deze uitgestrekte gorzen publiekelijk zouden worden verkocht. Enkele weldoeners zagen mogelijkheden om op deze gorzen als vorm van werkverschaffing dijken te laten aanleggen door werklozen. Daartoe werd ‘de Vereniging tot Landverbetering, gevestigd te Dordrecht’ opgericht, die uiteindelijk ruim 1000 hectare grond verwierf. Verschillende families uit Puttershoek, ’s Gravendeel en Lage Zwaluwe trokken naar Rozenburg. Aanvankelijk lag de nadruk op het kweken van biezen op de natte, buitendijkse grienden. Van dit stugge gras werd de steel gebruikt voor het vlechten van matten en stoelzittingen. Op de gorzen groeiden ook rietvelden; het riet werd gesneden en verkocht als dakbedekking. Naarmate meer gebieden waren ingepolderd concentreerde de landverbetering zich op het verbouwen van landbouwproducten. Vooral graan was interessant, want de prijzen waren hoog. Midden in het nieuwe land stond de modelboerderij. De bijbehorende schuur had enorme afmetingen en bood ruimte aan paarden- en koeienstallen, kalverenhokken en stierenboxen, een melkkamer en een koelput, een voerhok en ziekenkamer voor het vee, opslag van landbouwwerktuigen en een monteurswerkplaats, en opslagplaatsen voor landbouwproducten. In de nabije omgeving stonden ook nog een melkfabriek, een botermakerij, een smederij en een bakkerij. De landverbetering was zodoende in hoge mate zelfvoorzienend. Zodra de graanprijzen begonnen te dalen, verminderde de winst van de Landverbetering tegen het einde van de negentiende eeuw. Het lukte nog jarenlang om het hoofd boven water te houden, maar het ging economisch steeds slechter. In de crisisjaren kocht de familie Jochems uit Wassenaar alle aandelen van de Vereniging Landverbetering voor een bedrag van 1.500.000 gulden. Het werd daardoor een particulier bedrijf. De uitbreiding van de Rotterdamse haven werd de ondergang voor de landverbetering. De familie Jochems verkocht in 1961 het resterende land aan Rotterdam voor 7.500.000 gulden.