Voorne in Alle Staten

1826-1830

Na 1830 was het Kanaal door Voorne de snelste route naar Rotterdam. Jaarlijks voeren er vele duizenden schepen doorheen. De Nieuwe Waterweg bracht daar na 1872 verandering in. De verzanding van de Maas zorgde in toenemende mate voor problemen. Omstreeks het begin van de 19de eeuw was de Maasmond zo ondiep geworden dat grote schepen niet langer via deze vaarweg naar Rotterdam konden.

De schepen waren genoodzaakt een enorme omweg te maken door het Haringvliet, het Hollands Diep, de Dordsche Kil, de Oude Maas en tenslotte de Nieuwe Maas. Deze zigzagroute was lang en er moest vaak dagen-, soms wekenlang worden gewacht op de juiste windrichting. Bovendien was het Dordsche Kil ook niet bepaald diep, zodat ladingen moesten worden overgezet op kleinere schepen, met alle vertragingen en extra kosten van dien. Als oplossing bedacht het Ministerie van Marine een plan om een kanaal door Voorne te graven. Met dit tien kilometer lange kanaal zou de afstand naar Rotterdam tot een derde worden verkort en hoefde de reis slechts een halve dag duren. Schepen waren minder afhankelijk van de wind en de overslag van goederen zou tot het verleden behoren. Er volgde echter een jarenlange discussie over de breedte en diepte van het aan te leggen kanaal. Uiteindelijk hakte koning Willem I op 18 maart 1826 de knoop door: het werd een kanaal met een sluiswijdte van tien meter en een diepte van 5,5 meter. De grootste linieschepen konden de sluizen weliswaar niet passeren, maar het was groot genoeg voor de meeste oorlogsfregatten en de zwaarbeladen koopvaardijschepen die vanuit Oost-Indië arriveerden. De aanleg van het kanaal was erg ingrijpend voor het eiland Voorne. Nadat talloze percelen langs het beoogde traject waren aangekocht of onteigend kon er worden begonnen met graven. Er werd ruim drie jaar aan gewerkt en in de zomer van 1830 kwam het Kanaal gereed. Op 8 november 1830 volgde de officiële opening. Omdat op dat moment de Belgische opstand plaatsvond, gebeurde dat in alle eenvoud. Het Kanaal door Voorne was direct een succes: in november passeerden 126 schepen de sluizen. De doorvaart nam gemiddeld zo’n twee uur in beslag. In de daaropvolgende jaren nam het gebruik alleen maar toe: in 1831 1650 schepen, in 1847 3000 schepen, in 1863 6600 schepen en in 1872 9600 schepen.