Voorne in Alle Staten

Ca. 1200 – 1572

Zodra een gebied was bedijkt, stichtten de inwoners al snel een kerk. Want een plek om God te danken voor goede oogsten en om hulp te smeken in tijden van rampspoed, was erg belangrijk. In de Middeleeuwen gaven geloof en religie zin aan vrijwel alle aspecten van het dagelijkse leven. In de belevingswereld van veel mensen speelde de rechtvaardige hand van God een rol in alles wat om hen heen gebeurde.

Kerken waren dan ook erg belangrijk als toevluchtsoord in geval van ziekte en rampen, maar ook als plek waar gedankt kon worden voor goede oogsten en een gezonde familie. Naarmate de bewoning op Voorne-Putten toenam, ontstonden er verschillende parochies met elk een eigen kerk. Aanvankelijk waren het eenvoudige houten gebouwen, die vanaf de twaalfde en dertiende eeuw werden verbouwd tot de stenen kerken die vandaag de dag nog in de meeste dorpen en steden zijn te vinden. Het is vaak onduidelijk wanneer de parochies precies zijn gesticht. De kerken van Geervliet en Oostvoorne worden in een akte uit 1277 voor het eerst genoemd, maar bestonden op dat moment waarschijnlijk al tientallen jaren. Zoals gebruikelijk werden de kerken opgedragen aan heiligen: in Brielle aan Sint Catharina, in Zwartewaal aan Sint Martinus, in Oostvoorne aan Sint Lambertus en in Abbenbroek aan Sint Egidius. Heiligen werden aanbeden omdat er vanuit werd gegaan dat ze via God invloed hebben op het leven op aarde. Heiligen hadden een voorbeeldfunctie voor gelovigen en werden vereerd omdat ze als beschermer van een specifieke stad of beroepsgroep werden beschouwd. In geval van ziekte of rampen kon die heilige worden aangeroepen om hulp. Daarnaast stonden er in de kerken talloze altaren, die gewijd waren aan heiligen zoals Sint Antonius (patroon van bakkers, armen, vrouwen en kinderen) en Sint Sebastiaan (patroon van schutters, soldaten, kleermakers en brandweerlieden), Uit de archieven blijkt dat de Sint Catharijnekerk in Brielle bijna veertig altaren kende, waar regelmatig een mis werd opgedragen en gelovigen konden bidden om specifieke hulp of hun dank uitspreken. De Sint Catharijnekerk bezat bovendien een aantal relikwieën: voorwerpen van bijzondere, religieuze betekenis die een rol speelden in de heiligenverering. Het belangrijkste relikwie was een stukje van het kruis waar Jezus aan gestorven was. De houtsplinter was verwerkt in een kostbaar gouden kruis en werd eens per jaar in een plechtige processie door de stad rondgedragen.