In 1991 is het koor verhuisd naar Hellevoetsluis en daarmee is de naam veranderd in Voorne’s Mannenkoor. Het koor heeft vele successen gekend, maar kon het uiteindelijk niet volhouden, mede door de “concurrentie” van andere grote mannenkoren uit Rozenburg en Spijkenisse. Het koor had nog maar 16 leden. In mei 2004 werd het stoppen of doorstarten. Het werd uiteindelijk een doorstart, met een zestiental oud-leden, maar wel met een andere naam en een lichter repertoire van veelal Engels- en Nederlandstalige evergreens uit de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Het allereerste optreden van The Lighthouse Singers was op 2 april 2005 bij de heropening, na restauratie, van de Hellevoetse vuurtoren. In het seizoen 1997/1998 kreeg het koor Amare Bilate als dirigent. Hij volgde de heer Aart van der Gronden op.

Veertig jarig jubileum van het Voorne's Mannenkoor

Al 38 jaar het koor trouw

De heer Cor Gardenier, geboren op 14 december 1931 en op het moment van dit schrijven 79 jaar, is al 38 jaar lid van het Voorne’s Mannenkoor. Dit koor bestaat sinds 2004 onder de naam Lighthouse Singers. Het verhaal van meneer Gardenier gaat met name over de tijd van het Voorne’s Mannenkoor. Hij haalt een aantal gebeurtenissen uit zijn jarenlange lidmaatschap aan. De leden van het Voorne’s Mannenkoor kwamen uit Spijkenisse, Hellevoetsluis, Brielle, Rockanje, Scharendijke en Oostvoorne. Er werd, en er wordt nog steeds, iedere week op dinsdag gerepeteerd van 20.00 – 22.00 uur. Dit gebeurde respectievelijk in De Toren te Oostvoorne, bij Tori aan de Tolweg in Hellevoetsluis, in gebouw De Veste en in de Hervormde Kerk aan de Oostzanddijk. In 1973 is een kledingfonds ingesteld, met het doel het verkrijgen van uniforme kleding voor de leden van het koor. Het kledingfonds werd beheerd door een koorlid, onder goedkeuring van de leden en op voorstel van het bestuur. Er werd een reglement opgesteld waar de koorleden zich aan dienden te houden.

40-jarig jubileum

Ten behoeve van het 40-jarig jubileum van het (toen nog) Oostvoorne’s Mannenkoor is in 1974 een jubileumboekje uitgegeven. In het boekje wordt vermeld dat het fijn was dat een aantal mannen de depressie in de cultuurarme jaren met hun koor hadden overleefd. En dat het goed ging met het Oostvoorne’s Mannenkoor. Denk erom: het leven begint bij 40! Was getekend: A. Bolwidt, burgemeester. Er wordt in het boekje ook een woordje gedaan door Wil Buitinga, in 1974 amper twee jaar als dirigent aan het koor verbonden. Het koor telt op dat moment ongeveer 45 leden, waarin de jeugd goed vertegenwoordigd is. Hij spreekt de hoop uit dat, als alles meezit en de repetities trouw bezocht worden, het “hernieuwde” mannenkoor na verloop van enkele jaren het beste mannenkoor van de regio kan worden. Er wordt afgesloten met: “De toekomst is in 1974 begonnen. We blijven zingen. Mooier dan ooit. Een belofte aan u, in dit jubileumjaar.”

50-jarig jubileum

Op 14 april 1984 werd het 50-jarig bestaan van het Oostvoorne’s Mannenkoor met een receptie gevierd in het dorpscentrum “De Man” in Oostvoorne. Alle leden ontvingen hiervoor een uitnodiging. Bij de uitnodiging was een briefje gevoegd:

“Om een zo’n goed mogelijke presentatie van het Oostvoorne’s Mannenkoor op de receptie te verspreiden is het van groot belang dat, zo mogelijk, alle leden daaraan meewerken. Het is niet de receptie van het bestuur, maar van het Oostvoorne’s Mannenkoor, en dat zijn we allemaal. Daarom doet het bestuur een dringend beroep op alle leden om, als het enigszins mogelijk is, allen in zangerskostuum, aanwezig te zijn. Het is het gouden jubileum van uw en ons koor. Ja, ook van U – U – U.”

Er werden tijdens het jubileumjaar 1984, onder leiding van dirigent Willem Chr. Meyboom, drie jubileumconcerten gehouden: Op 14 april in de Gereformeerde Kerk aan de Rialaan te Oostvoorne, op 22 september in de St. Catharyne-kerk te Brielle en op 6 oktober in de Petrakerk aan de Corn. Kleiburgstraat in Hellevoetsluis. In de krant van 26 september 1984 stond: “Het Jubileumconcert dat afgelopen zaterdag werd gegeven door het Oostvoorne’s Mannenkoor is een enorm succes geworden. De Brielse Catharijne Kerk was volgestroomd met honderden belangstellenden en zij hebben genoten van een groots concert. Dirigent Willem Meyboom kon terecht trots zijn op deze prestatie. Er waren na afloop veel bloemen.”

World Press Photo Gala

In 1988 kreeg de vereniging een uitnodiging van John de Mol/Wentink Evenementen om Willeke Alberti en Freek de Jonge vocaal te ondersteunen tijdens hun optreden bij het World Press Photo Gala in het concertgebouw in Amsterdam. Er werd een gedeelte gezongen uit de musical “Hello Dolly”, voor deze gelegenheid voorzien van de Nederlandse tekst “Hallo Willeke”. Verder nog gaven de mannen vocale ondersteuning vanuit de zaal bij de finalesong “The Best Of Times Is Now”. Zowel Willeke als Freek spraken hun waardering uit voor de ondersteuning die ze hadden gehad van het Voorne’s Vocaal Essemble, terwijl de Stichting World Press Photo het mannenkoor beloonde met een daverend applaus en een flinke donatie t.b.v. het 55-jarig lustrumfonds. Een passage uit het jaarverslag van het Oostvoorne’s Mannenkoor in 1988:

“Oostvoorne’s Mannenkoor in het Concertgebouw. Een aantal zangers van ons koor, te weten de heren Altena, Engels, Gardenier, Izaks, Van Saarloos, De Swart, Tillema en Visschraper, traden daar als Voorne’s Vocaal Ensemble op. Een dag om nooit te vergeten (en 500 gulden in de kas!).”

Klank- en lichtspel Willem III

In de zomer van 1988 nam het Oostvoorne’s Mannenkoor deel aan het Klank- en lichtspel Willem III. Het spektakel werd van 2 t/m 9 juli opgevoerd. De generale repetitie was op vrijdag 1 juli. De instructies waren helder. Een greep:

• Het Klank- en lichtspel is een bijzonder evenement dat hopelijk veel speelplezier zal geven. Wil het spel een succes worden dan is alleen een goede acteerprestatie niet voldoende. Alles valt en staat met een perfect lopende organisatie. Vanwege het groot aantal deelnemers is het uiterst belangrijk dat iedereen zich aan de regels houdt.
• Omkleden na het spel in de Raadszaal lijkt onmogelijk. Spelers (en zangers) zullen hun burgerpakje in kostuum ophalen en in de hal en gang moeten wachten op hun beurt voor omkleden.
• Het wordt voor iedereen een moeilijke dag. Blijf dus rustig en raak niet geïrriteerd als het anders gaat.
• De grimeuse en de kleedster zijn verantwoordelijk voor je “outfit”. Zij bepalen wat wel en niet nodig is.
• Je krijgt twee paar kousen. Zorg dat je altijd een schoon paar bij je hebt.
• Mannen moeten goed geschoren zijn. Vrouwen dragen slechts weinig make-up.
• Het richten van geweren en trekken van wapens is taboe! Gevaarlijk spel betekent dat je onmiddellijk wordt weggestuurd.
• En tot slot: Bij het spel zijn ruim 200 mensen betrokken en ongetwijfeld zal er soms iets misgaan. Zowel spelers als de organisatie werken onder hoogspanning. Raak niet te snel geprikkeld, bewaar je kalmte en probeer dezelfde collegiale sfeer te handhaven als tijdens de repetities. Toneelspelen is per slot van rekening een hobby waar we met z’n allen veel plezier aan beleven.

Mannentaal

Op een gegeven moment wordt het verenigingsblad “Mannentaal” in het leven geroepen. De vrouw van één van de koorleden, mevr. T.A. Kruik-Briggeman, brengt in de vorm van een gedicht een ode aan de koorleden.

Dames en heren neem mij niet kwalijk dat ik u stoor.
Ik wil u iets gaan vertellen over het mannenkoor.

Want er valt dikwijls toch veel te beleven,
Daarom heb ik het één en ander opgeschreven.

Nu moet ik u vast even uitleggen,
dat ik het meeste heb van horen zeggen.

Iedere dinsdag repeteren ze vol vuur,
Toch zeker wel zo’n twee en half uur.

En zijn ze eenmaal goed begonnen,
worden de sterren van de hemel gezongen.

Het opendoen van de mond wordt ze ook geleerd,
want dat gaat nogal eens verkeerd.

De dirigent roept, jullie lijken wel knorrende kippen,
maak eens een o van je mond en tuit eens je lippen.

Hé, meneer de Jong, u zingt hard genoeg,
en meneer Oranje u begint weer te vroeg.

Als het dan weer net een beetje gaat,
wordt er door Kruik dwars door heen gepraat.

Dan kan u rustig van mij geloven,
dan fonkelen doordringend de heer Meijboom zijn ogen.

Wanhopig denkt die man dan even,
was ik maar timmerman gebleven.

De heer Dubach was even door ziekte geveld,
maar is gelukkig weer hersteld.

Hij zingt weer met veel plezier,
van ‘t Hermenieks en het gerstenbier

Meneer Eendenburg is de man,
die zo fantastisch praten kan.

Hij is de woordvoerder van het koor,
Ik heb daar de grootste bewondering voor.

Maar jl. zaterdag, ik zeg het maar even,
is hij toch in gebreke gebleven.

Hij bedankte Hellevoets vrouwen, zonder namen te noemen,
sprak spijtig “Ik heb voor zo velen geen bloemen.

Maar wij beschouwen jullie als onze zussen,
Daarom zal ik jullie als dank bij het afscheid kussen.”

En ik nog denken, werkelijk waar,
dat vind ik nou een lief gebaar.

Toen ik de vrouwen zag wachten in het portaal,
vond ik dat wel een beetje abnormaal.

want de heer Eendenburg die was zoek,
die liep al in zijn spijkerbroek.

Dus leer van mij dames, ook in deze tijd,
gaat het werk nog altijd voor de meid.

Er wordt door de mannen altijd hard gesjouwd,
het podium moet steeds worden op en afgebouwd.

Van der Ende die snelt als een haas heen en weer,
denkt zeker als ik er niet meer bij ben dan gaat het niet meer.

In de Petrakerk wordt zelfs de preekstoel aan de kant gezet,
ik deed van schrik snel een schietgebed.

Met eigen ogen heb ik het gezien,
dat ding ging op de schouders van een man of tien.

Zelfs Hogersteger had nooit kunnen geloven
dat hij zich onder de preekstoel uit zou sloven.

Elke dinsdag in de pauze wordt er koffie gezet,
dat door de dames Graper en Kornet.

Ook de afwas wordt door die vrouwen gedaan,
je zult er toch maar aan gaan staan.

Zulke dingen worden snel over het hoofd gezien,
maar ik vind het knap, van mij krijgt u een tien.

De verloting is ook het bespreken waard,
die wordt altijd geleid door de man met de baard.

Die brult: Waar blijven mijn klanten? Wie koopt er een lot?
Kom op mannen, het is voor de jubileumpot.

Kijk die prijzen daar nou eens aan,
zoiets kan je toch niet laten staan?

Want onder ons gezegd en gezwegen,
zulke prijzen kom je toch nergens tegen?

Een zak bonen en een bloemkool vers van het land,
ook bessensap en pruimen gaan goed van de hand.

Natuurlijk kan ik het niet laten,
om over de nieuwe kostuums te praten.

In Oostvoorne is de maat genomen,
voor het passen moesten ze naar de Binnenweg komen.

Ik vond dat eigenlijk niet zo fijn,
want soms kan het daar gevaarlijk zijn.

Daar staan van die moois dames in de deur,
het zijn blonde en zwarte, te kust en te keur.

En mensen, dit is echt geen geroddel,
ze dragen zo weinig boven de gordel.

Daarom was ik bang dat ze onze heren,
hiermee soms zouden imponeren.

Gelukkig heb ik later vernomen,
zijn onze mannen ongeschonden weer thuis gekomen.

Wat de kostuums betreft, dat is zonder gein,
kunnen we er allemaal best trots op zijn.

Nu alle gekheid van de baan,
mannen, ik hoop dat het u goed moge gaan.

Nog veel succes dat meen ik oprecht,
Ik dank u wel, ik heb gezegd.

T.A. Kruik — Briggeman.

Gunstige kritieken voor het koor.

60-jarig bestaan van het Voorne’s Mannenkoor

In 1994 werd stilgestaan bij het 60-jarig jubileum. Uit het jaarverslag:

“De vereniging liet vele malen letterlijk van zich horen en zocht ook een aantal maal de publiciteit via de plaatselijke en regionale media. Op de meeste van die activiteiten kunnen bestuur, dirigent en leden met een gevoel van tevredenheid terugzien. Helaas waren er ook zaken die minder voorspoedig verloop kenden. Zo baarden de financiën enige zorg en kon de opwaartse lijn met betrekking tot het aantal leden niet voldoende worden vastgehouden. In het jaar 1994 stonden 41 mannen op de ledenlijst, waarvan 39 actief deelnamen. Dhr. W. Chr. Meyboom was dirigent van het koor. In de loop van 1994 werd aandacht besteed aan het feit dat hij vijftien jaar onafgebroken aan het koor verbonden was”.

Aan het eind van het jaarverslag paste een woord van dank aan allen, die zich op de een of andere manier voor het koor hebben ingezet.

Reis naar Toulon, Zuid-Frankrijk

Van 22 – 26 mei 1995 werd er een concertreis naar Toulon, een havenstad aan de Franse zuidkust, gemaakt. Alle deelnemers aan deze reis ontvingen een bericht, om zich voor te kunnen bereiden op de reis. ”Alvorens wij begonnen met het organiseren van deze reis hebben we ons eerst afgevraagd: “Waarom, pourquoi?”. Een greep uit de argumenten:

1. het aanhalen van (duurzame) contacten met buitenlandse koren;
2. promotie van het Voorne’s Mannenkoor ;
3. actief zijn in een buitenlandse (franse) organisatie;
4. verstevigen van de onderlinge band in het koor, en tenslotte
5. veel plezier ervaren tijdens de concerten, de repetities en vooral daarbuiten aan de Middellandse zee”.

En verder: “In de bus onderweg wordt aan de rokers een bijzonder aantrekkelijk aanbod gedaan. Een gratis ontwenningskuur (u was het al zo lang van plan) wordt hen aangeboden. Mocht de nood toch te hoog worden dan stopt de chauffeur een poosje om even de benen te kunnen strekken terwijl er dan tevens “toeback gezogen”kan worden. Er is een fles champagne voor de roker(s) die tijdens de reis met zijn verslaving weet te stoppen.”

Over het zingen: “Wanneer zingen we? Nu, dat is dikwijls, zeg maar zeeeeer dikwijls! Op een avond zullen we bij kaarslicht licht op onze partituur moeten zien te krijgen. Voorwaar een goede reden om “Gelukkig is het land” en enkele andere liederen uit ons hoofd te leren, hoewel … we hebben ze al dikwijls gezongen en echt verstaan zullen ze ons daar wel niet. Wanneer we nog meer zingen? In de bus onderweg naar huis! In Arlon (Luxemburg) houden we ons afscheidsdiner. Afscheid, hopen we, voor zeer korte duur. De bus en de chauffeur blijft de hele week bij ons. De chauffeur wil dit ook wel eens meemaken en “het weer in Nederland ben ik ook een beetje zat”, zei hij.

Een passage uit een Hellevoetse krant na de Toulonreis:

“Samen met nog acht andere koren deed het Voorne’s Mannenkoor mee aan het tweede Europees Lente Muziekfestival (Printemps musical Europeen de Toulon et Du Var). Helaas kon de vaste dirigent, dhr. Willem Meyboom, door omstandigheden de reis niet meemaken. Plaatsvervanger Kees van der Linden wist de zangers eveneens te stimuleren. De in totaal 600 zangers en zangeressen uit Europa vormden het koor voor de Ode an die Freude uit de 9^e symfonie van Beethoven. Deze finale leverde hen een minutenlang applaus op van de meer dan drieduizend toeschouwers.”

Alle deelnemers aan de reis ontvingen enige tijd later namens de Touloncommissie Voorne’s Mannenkoor het boekje “Op zangersvoeten naar Toulon”. Het boekje was samengesteld en geschreven door Wil Waasdorp, koorlid en festivalganger.

Slotavond Toulonavontuur

Op zaterdag 9 september 1995 werd de slotavond van het Toulonavontuur georganiseerd. Een alinea uit de brief aan de koorleden:

“De slotavond van het Toulonavontuur was gepland op 26 augustus. Vanwege Het Rad van Avontuur zullen de meeste mannen op de avond van die dag, moe en voldaan, de makkelijke stoel verkiezen boven de houten feestzaalstoel. Daarom is de slotavond verschoven naar zaterdag 9 september”.

Dhr. Gardenier besluit met te zeggen dat bovenstaande slechts een greep is uit de rijke historie die het koor kent. De hoogtepunten zijn in ieder geval benoemd.

Van Oostvoorne's Mannenkoor naar Lighthouse Singers

Dhr. Gardenier neemt nog altijd met veel genoegen deel aan het koor. Het nieuwe repertoire bevalt hem. Veel mensen kunnen meezingen op de liedjes die het koor zingt van onder andere Boudewijn de Groot, Wim Sonneveld, Ramses Shaffy, etc. Het is leuk om tijdens optredens respons uit de zaal te krijgen. En de nieuwe “outfit” voelt hij zich ook prettig.

Dit is het verhaal van een trouw en toegewijd koorlid.

RTM, Rotterdam Tramweg Maatschappij

Het verlengde van de Stationsweg, De Ruy, werd vanaf 1906 gekenmerkt door een tramstation waar de tram vanuit Rotterdam,   en in de zomer, richting het strand van Oostvoorne passeerde. Bij dit perron was een remise. De wagons die hierop stil stonden werden door de kinderen uit de buurt gebruikt als ‘speelhuisjes’. Hier speelden zij spelletjes als verstoppertje. Als de locomotieven op dit perron ‘stoom af bliezen’ dansten de kinderen hierin rond. Bij het perron bevond zich ook een stationsgebouw waar men een biertje kon drinken en eventueel wachten op het trammetje.

Aan de overkant van de huidige Ruy ( tegenover de ABN-AMRO Bank) woonde de familie Moerman, deze had een kolenhandel aldaar In de tijd dat er nog locomotieven over de tramrails reden was dit dus erg handig dat zich een kolenboer zo dicht bij een perron bevond.

De tram, ook wel het “Moordenaartje” genoemd, bracht in de zomer de badgasten naar het strand en als het erg sneeuwde of vroor, de jeugd naar het voortgezet onderwijs in Brielle en Rotterdam. Er reed ook een stoptram, deze bleef onder andere in Brielle langer stilstaan.

In de zomer kwamen de zogenoemde ‘Bleekneusjes’ met, onder andere, de tram naar Oostvoorne. Dit waren Rotterdamse kinderen die wel een frisse neus konden gebruiken. Zij verbleven onder andere in Oostvoorne in de ‘koloniehuizen’. Een voorbeeld van zo een koloniehuis is “Ons Genoegen”. Dit huis bevond zich waar het huidige Medisch Kinderziekenhuis staat, aan de Noordweg te Oostvoorne.

Veel Rotterdammers kwamen (en komen nog steeds) vakantie vieren op het kampeercentrum “Het Kruininger Gors”.  Een rede van de populariteit van deze vakantie was de zee, die destijds reikte tot het Gors en overging in de Brielse Maas. Door het plaatsen van de eerste dam lag het Gors niet meer aan open zee maar aan het  Brielse Meer en door het plaatsen van de tweede dam ontstond het Oostvoornse meer. Jopie van Driel herinnert zich de boot die aanlag aan de steiger aan de boulevard ongeveer ter hoogte van de Zwartelaan voordat de Dam werd geplaatst. Tegenover het hotel ’t Wapen van Marion kun je met een trap langs de boulevard naar beneden lopen, naar het  “Het Groene Strand”. Hier zijn nog steeds de ‘zuurkoolstenen’ te zien waar Jopie nog met haar vriendje overheen liep. Waar je nu een enorm landschap ziet was vroeger de zee, die reikte tot deze ‘zuurkoolstenen’. Deze noemt Jopie zo omdat ze erg leken op de stenen die men vroeger gebruikte bij het afdekken van de eigen gemaakte zuurkool.

Bij het hotel Van Marion zijn de oude stenen van de Stationsweg te zien. Deze zijn verwerkt aan de rand van de parkeerplaats tussen stoep en parkeerplaats. Ze lijken haast helder blauw. ‘Ze waren niet ruw, maar leken net gepolijst’ zo vertelt Jopie.

Een feest in de jaren 50 waar veel van deze vakantiegangers van het Gors op afkwamen was de “Winkelweek”. Dit was een week in augustus die in het teken stond van muziek en feest. Onder andere de Stationsweg werd verlicht door een heleboel lampjes  en versierd met vlaggetjes waaraan de vader van Jopie meehielp. Tijdens deze week was het zo druk in het centrum van Oostvoorne dat men niet eens kon oversteken van Café Centraal naar hun huis, Stationsweg 5. Ook speelde de Volharding tijdens deze week in de muziektent die toen nog stond op het dorpsplein.

In het huis Stationsweg 5 had haar vader een winkel met lampen, pannen, spiegels, radio’s en na 1954 ook televisies. Zij moest in de winkel helpen, maar deed dit niet graag omdat zij niet net als haar vader een goede verkoper was. Haar vader was ook elektricien en moest tijdens tweede wereldoorlog van de Duitsers het koperdraad uit de elektriciteitspalen knippen. Hierbij klom hij, net als vele andere elektriciens, met ijzeren pinnen zgn. “schaatsen” aan zijn schoenen boven in de palen. De Duitsers gebruikten deze koper om te smelten tot nieuwe munitie.

Op een avond, tijdens het eten, kwam een dronken Duitse soldaat achter om gelopen bij haar thuis. Hij vroeg naar de stapel koper die haar vader achter in de tuin had liggen. Terwijl haar vader de Duitse soldaat met praatjes afleidt, gaat de soldaat op het aanrecht zitten, ongemerkt in het bordje hutspot van haar zusje. Toen hij vervolgens weer opstond plakte dit prakje nog aan zijn lederen broek. Hij liep weg via het slop waar haar vader het prakje later terug vond.

Ons lokaal had uitzicht op de Coppelstockstraat. Meester Hartingsveld was mijn onderwijzer en stond iets uit te leggen op het bord. Plotseling voelde ik een trilling in de vloer en naar buiten kijkend regende het dakpannen in de Coppelstockstraat. Ik heb geen knal of klap gehoord maar de meester zei ons dat we de klas uit moesten. Onze banken stonden heel dicht tegen elkaar omdat we met veel te veel leerlingen in een te klein lokaal moesten zitten, met als resultaat dat we haast niet weg konden komen.

Toen we de voordeur hadden bereikt leek het of er een plaat voor gespijkerd was en dat bleek later een dichte stofwolk die het uitzicht totaal onmogelijk had gemaakt. We moesten door de achterdeur via de tuin de school verlaten. De meester zei dat we naar huis moesten gaan. En ik ging!

Zonder dat ik in de Langestraat ging kijken naar de chaos die er was. Later in de middag ben ik terug gegaan en toen zag ik wat het bombardement teweeg had gebracht. Er was een voltreffer op de meisjesvakschool en een deel van de technische school, waar mijn broer zat, getroffen. Gelukkig heeft hij het er levend afgebracht.

Overal was er een dikke laag stof.  Behalve op de scholen was er een bom gevallen op een schip met cement dat in de haven lag. Overal in de buurt lag er cement.

Op weg naar huis bleek er ook een bom op een huis in de Dijkstraat gevallen. Er was een grote bomkrater. Van het huis was niet veel meer over maar de oude mevrouw die er woonde lag onder een tafel met haar poes en leefde nog.

Toen ik thuis kwam ( ik woonde toen bij mijn grootouders omdat mijn ouders met een schip voeren) stond de voordeur open en dat was nu net iets dat nooit voor kwam. Mijn grootvader liep op klompen in de gang en er lag stro. Wij als kinderen mochten nooit door de voordeur naar binnen. Altijd achterom.

Er heerste in Brielle een totale verslagenheid. Niemand had dit aan zien komen. Er zijn slachtoffers gevallen zowel van de inwoners van Brielle als leerlingen van buiten. ”

Piet van Driel.

(door Joke van Driel)

Het veilinggebouw stond waar nu Albert Hein gevestigd is aan het Slagveld.

Hierbij enkele foto’s die Joke van Driel mocht scannen uit de fotoalbum van de heer J. Dedert uit Brielle. De heer Dedert heeft jaren een café-restaurant en feestzaal aan de Kaai in Brielle gehad. Hij is een bekend persoon in Brielle.

“Mijn herinneringen aan de bedrijvigheid langs de havens van den Briel in vroeger tijden. Dat vroeger is voor mij vanaf ongeveer1940 totdat de gemeente den Briel de bedrijvigheid in de havens verruilde voor luxe jachthavens.  Langs de verschillende havens, zoals Maarland, Kaai, Lijnbaan, Slagveld, Scharloo waren bedrijven gevestigd. De eigenaar woonde er vaak bij.

Langs de Zevenhuizen was een kolenhandel van de firma Kruit. De firma had een eigen schip dat ook als pakhuis werd gebruikt en als het schip leeg was dan trossen los en naar Rotterdam voor nieuwe voorraad. Later na beëindiging van de kolenhandel kwam er een scheepsreparatiebedrijf in van de heer Leeflang.

Zo waren op het Slagveld de Kalkfabriek, de Gasfabriek en de Houtcentrale “De Eilanden” met o.a. als directeur de heer van der Zee. De touwslagerij die meerdere panden in beslag nam. (Zelf heb ik er nog bij gestaan de er koptouwen gemaakt werden voor koeien en paarden van de boeren.) Waarschijnlijk is nu in één van de panden het taxibedrijf van de Baan. En waar nu de laatst nieuw gebouwde huizen staan ( voorheen autobedrijf Honda) waren ook touwslagerijen.

Het transportbedrijf van de heer Weggeman die de groenten en het fruit voor de veiling vervoerde. Het Veilinggebouw, waar nu de Albert Hein staat. Tegenover de Veiling stond langs de waterkant het cementpakhuis van de firma Spoon en Zoetemeijer. ( Was vroeger ook een touwslagerij).

Later op de plaats tussen de Gasfabriek en de Kalkfabriek het bedrijf van Ad van Eendenburg met zijn garage. Dit bedrijf is nu 2010 gevestigd in het bedrijventerrein “Het Woud”.

Op de hoek Kaaistraat-Scharloo stond en staat nu nog het vroegere graanpakhuis. Schepen lagen er graan te laden en te lossen.

Verder op het Scharloo stonden de kolenpakhuizen van de familie Spoon. Momenteel zijn voor deze pakhuizen enkele containers geplaatst om bescherming te bieden tegen eventueel instorting.

De havenkant lag vol met bouwmaterialen zoals bouwstenen, gresbuizen e.d. behorende bij de firma Spoon en Zoetemeijer.

Iets verder het aannemersbedrijf van de familie Poldervaart dat nu nog in bedrijf is. De Coöperatieve melkfabriek “De Vooruitgang” en het bedrijf dat landbouwmachine maakte van de  familie van Leeuwen. In het begin werden de machines van hout gemaakt.

Als men de Kaaibrug richting Kaai liep had men aan de rechterzijde Hotel Restaurant “De Doelen”. Aan de Kaai stonden de pakhuizen die in gebruik waren door de Beurtschippers. Schippers waren o.a. Brand, Bouman, van Noort en Kortebout. In de herfst lagen er op de Kaai grote bergen met bieten die door de boeren er heen gebracht waren en die door schepen geladen werden. Verder stond er op de hoek Varkensstraat – Kaai een café-restaurant annex feestzaal van de heer Jan Dedert. Veel schippers en boeren bezochten dit café. Nu 2010 in gebruik door de HEMA.

Aan het eind van de Kaai stond een boerderij daar woonde in mijn jeugd een rietboer die riet sneed langs de Brielse Maaskant en dit verhandelde. Later was er een scheepsreparatiebedrijf van de heer van der Torre. Nu in 2010 verbouwd als appartementencomplex.

Op naar de Lijnbaan! Aan het begin stond er de achterkant van de openbare lagere school. (De ingang en speelplein stonden aan de Rozemarijnstraat).  Even verder was er een grote loods waar de Duitsers in de oorlog hun materiaal in hadden staan. Later was er een bouwmaterialen bedrijf in gevestigd. Waar nu anno 2010 de bibliotheek in gevestigd is was vroeger een kunstmest opslag.

Op de hoek Fransestraat-Lijnbaan was het zand en grindbedrijf van de firma van Driel. De firma had er een opslag van zand en grind en vervoerde dit met vrachtwagens en twee schepen de “Morgenster”en de “Secunda”. Langs de walkant stonden trechters om het zand en grind in te storten dat uit de schepen gelost werden en met de vrachtwagens vervoerd voor de bouw en in de winter het zand voor het bestrooien tegen de gladde wegen. Het grind werd gehaald bij de zogenaamde grindgaten en het zand werd uit de Brielse Maas gebaggerd.

Nu het Maarland. Langs Maarland ZZ kwam de Vlaardingse boot aan. Anton van der Poel was een druk baasje om de pakketten en alles eromheen klaar te maken voor vervoer met de boot. Met deze boten kwamen ook de mensen die naar de Bedevaartskapel aan de Rik gingen ( Processie). De zgn. “Puttertjes” die heilig water uit de vijver meenamen naar huis. Ook aan deze kant van het Maarland het bodebedrijf en beurtschipper Kortebout met zijn schip “Anna Cornelia” dat voer op Zaandam.

Verder was er op Maarland ZZ voorbij de brug een Bouwmaterialenbedrijf van de heer van der Meijden. Aan de overkant Maarland NZ staan en stonden veel herenhuizen en minder bedrijven. Wel werden er schepen gelost. Er was een Stalhouderij van de heer Kriensen uiteraard met koetsen en een lijkwagen. Aan het einde van het Maarland was en is er de zgn. Sloepenloods. Deze was vroeger gebouwd om onderdak te bieden en reparatie van de sloepen voor het Nederlandse legeronderdeel de “Pontonniers”. Deze loods is voor vele doeleinde gebruikt. In de oorlog hadden de Duitsers het in gebruik en stonden er paarden in. Later was het in gebruik door de gebroeders van Heijzen. Deze hadden er een scheepsreparatiebedrijfje in. Nu is er een schietvereniging in gevestigd.”

Herinneringen van Piet van Driel.

(Door Joke van Driel)

“Weet je, Fran, jouw opa, daarna kijkend naar mijn moeder, zich corrigerend, dus,  mijn vader heeft ook in Hellevoetsluis gewoond.  Ja, toen was Hellevoetsluis natuurlijk nog geen Hellevoetsluis zoals wij het nu kennen, maar een drukke Marinestad. Het was er altijd een drukte van belang en mijn vader behoorde tot het paardenvolk. Weet je, zo noemde ze dat vroeger, of hij ook op de paarden heeft gereden weet ik eigenlijk niet, maar hij behoorde in ieder geval tot het paardenvolk.”

“Oma, mijn moeder dus, werd ernstig ziek, ze had pluritus en moest worden afgevoerd naar het ziekenhuis in Rotterdam. De ziekenauto’s in die tijd waren natuurlijk niet de ziekenauto’s die wij nu kennen.”

“Onderweg naar Rotterdam halverwege het kanaal”, vertelde mijn vader zachtjes verder, “ja, het kanaal was natuurlijk nog niet de weg die wij nu kennen, het kanaal bestond uit een zandweg vol kuilen, bulten en losse stenen. Het was natuurlijk al niet de fijnste manier om een zieke patiënt te vervoeren maar in die tijd wist men ook niet beter. Dus zoals ik al zei, halverwege het kanaal kregen zij een lekke band.”

“Ja”, zei mijn vader peinzend, “natuurlijk was in die tijd langs het kanaal niets, helemaal niets een grote verlate vlakte. Dan sta je daar dus, toen hebben zij de volgende oplossing bedacht. De band hebben zij volgepropt met droge stro, net zo lang dat de band het gewicht van de auto een beetje kon verdragen. Daarna zijn ze dan toch nog met een band vol stro in het ziekenhuis aangekomen.”

“Wat zo’n boek aan herinneringen op laat wellen.. Mijn vader is 87 jaar oud en mijn moeder wordt in april 85 jaar.”

Frannie

Begin jaren zestig van de vorige eeuw werd door de Zand- en Grindhandel Van Driel uit Brielle zand gebaggerd uit de Brielse Maas. Het werd met twee schepen gedaan en je moest er wel een vergunning voor hebben want dat ging niet zomaar. Ik was toen eigenaar van en schipper op het schip ‘Secunda’. De schepen hadden een grijper om het zand van de Brielse Maasbodem te halen. Mijn schip had een laadvermogen van 123 ton en na ongeveer tweeëneenhalf uur was het schip geladen. De ‘Secunda’ had Brielle als thuishaven, waar ook de opslag was gevestigd aan de Lijnbaan aldaar. Het schip moest natuurlijk ook gelost worden en dat werd met een trekbak gedaan die met een lier en staaldraad door het zand getrokken werd, waardoor de bak zich met zand vulde. Ook dat duurde wel een paar uur.

Harde kruik

Tijdens het lossen van een scheepslading zand stootte de trekbak op iets hards. Ik dacht dat het een grote kei zou zijn, want er ligt van alles tussen het zand. De bak met zand weegt ongeveer 1 ton en tot tweemaal toe ketste de bak tegen de harde kei. Ik wilde die kei verwijderen door hem eruit te scheppen en tot mijn verbazing bleek de kei een oude kruik die geen spoor van beschadiging had opgelopen. Na navraag bleek de kruik uit ongeveer 1600 te zijn en gebruikt voor wijn en andere dranken. Een bijzondere vondst dus. Wie zou er in de zeventiende eeuw een kruik in de Maas gegooid hebben? De Baardman uit de Brielle Maas maakt het goed en staat nu bij mij thuis op het dressoir.

Een Baardmankruik is een kruik die gemaakt is in het Rijnlands ‘Steengoed’-gebied rondom de stad Keulen in de 15e tot en met de 18e eeuw. Volgens de overlevering zou de baardige manskop op de hals van de kruik God moeten voorstellen. Een andere verklaring beweert dat Keulse pottenbakkers, die in de 16e eeuw werden verjaagd uit de stad Keulen, uit kwaadheid de gezichten van de Keulse stadsbestuurders hebben aangebracht op de hals van de baardmankruiken. De pottenbakkers zouden verjaagd zijn vanwege het gifgas dat vrijkwam bij hun bakproces. Dit leidde tot een rel en veel pottenbakkers vestigden zich in Frechen. Tot op heden is deze verklaring nog niet bewezen. De hele vroege vormen uit de 15e en 16e eeuw (Spitsneuzen) lijken hun oorsprong te hebben in kruiken uit de Romeinse tijd.

Joke van Driel: ‘Mijn vader, Dirk van der Voorde, en Arie van Eendenburg plaatsen de eerste kronen met elektrisch licht in de St. Catharijnekerk te Brielle’.

Het buurtschap Nieuwesluis (aan de noordzijde van het kanaal door Voorne), bestaat niet meer. Rechtsonder het kasteeltje ‘De Olifant’ dat door het opgespoten land op de voorgrond al dicht benaderd wordt.

Joke van Driel: ‘Mijn man had vroeger een eigen schip dat zand en grint vervoerde en soms lag te lossen in Nieuwesluis. Het kasteeltje De Olifant in het buurtschap is het enige bouwwerk dat steen voor steen werd afgebroken en in Rotterdam weer opgebouwd. De rest is allemaal afgebroken en er is een dam in het kanaal gelegd halverwege de trambrug en de sluis. De Brielse Maas is dichtgespoten en omgelegd dwars door Nieuwesluis heen en het nieuwe Hartelkanaal werd dwars door Nieuwesluis gegraven. Later werd de ICI gebouwd waar de Brielse Maas was dicht gemaakt’.

De ‘Zeehond’ met aan boord de kinderen van C. Starrenburg en U. Ganzinga (1951). Genomen in de sluis van Nieuwesluis (de noordelijke toegang tot het Kanaal door Voorne).

Zeehond en Dolfijn

In 1949 is de ‘Zeehond’ vervangen door een in Engeland aangekocht vaartuig dat onder de naam ‘Dolfijn’ de taak van de slooprijpe ‘Zeehond’ heeft overgenomen. De vaste ligplaatsen waren in het Kanaal door Voorne tussen de Vaarwegmarkeringsdienst (de ‘Betonning’) van het toenmalige Rijksloodswezen en een steiger in de Buitenhaven. Tijdens de watersnoodramp van 1953 heeft de ‘Dolfijn’ aan veel reddingsacties deelgenomen. Vanwege zijn geringe diepgang kon het schip op plaatsen komen waar andere schepen vast zouden lopen.

In 1956 is de ‘Dolfijn’ wat triest aan zijn einde gekomen op een strekdam in de Grevelingen nabij Brouwershaven. Het schip werd vervangen door een nieuwe ‘Dolfijn’. Met de komst van de Deltawerken en de afsluiting van het Haringvliet heeft het Ministerie van Financiën de standplaats Hellevoetsluis opgeheven en verplaatst naar Hoek van Holland.

De toenmalige bemanning van de zeehond met van links naar rechts: D. Groenewoud, Eden, twee inspecteurs van de Belastingen, U. Ganzinga, C. Starrenburg en gehurkt de heren Veen en A. van Dongen.

We zijn op zoek naar waargebeurde verhalen over de Douane-Recherche in Hellevoetsluis en alles wat er verteld kan worden over het douaneschip ‘MS Zeehond’ en diens opvolger: ‘MS Dolfijn’. Weet u hoe het zat? Kent u de bemanning? Heeft u nog meer foto’s uit die tijd?  Mail ons en uw verhaal komt op deze pagina’s.