‘Wijken voor de Wall’ van Bob Benschop

Op 7 maart 2015 ging het nieuwe boek van historicus en streekarchivaris Bob Benschop naar de drukker. ‘Wijken voor de Wall’, zoals het boek heet, gaat over de gevolgen van de Duitse bezetting in de vesting van Hellevoetsluis. Uitgever is de Stichting Stadsmuseum Hellevoetsluis. Het boek is binnenkort verkrijgbaar.

De tekst op de achterflap luidt: ‘Vanwege de aanleg van de Atlantikwall gaf de Duitse bezetter in september 1943 opdracht om de honderden woningen en pakhuizen, die aan de westzijde van de Vesting van Hellevoetsluis stonden, af te breken. Het luidde het einde van een tijdperk in: de vroegere bordelen aan de Hoofdwachtstraat, de statige panden langs de Westkade, het befaamde Hotel van Engelen, de krotten in de Peperstraat en de winkeltjes in de Molenstraat verdwenen onder de slopershamer. Hellevoetsluis raakte in korte tijd veel kwijt: de bewoners vertrokken naar elders en de tastbare herinneringen aan het maritieme verleden werden kapot geslagen tot een troosteloze vlakte vol puin. Door de sloop van de bebouwing en het vertrek van de inwoners zijn relatief veel anekdotes en verhalen over het vooroorlogse Hellevoetsluis in vergetelheid geraakt. ‘Wijken voor de Wall’ gaat over de gebouwen die langs de westzijde van de vesting stonden en de mensen die er woonden en werkten. Het verhaal wordt rijkelijk geïllustreerd door talloze foto’s, prent- briefkaarten en advertenties, zodat een klein stukje van die rijke Hellevoetse geschiedenis weer in herinnering wordt gebracht.

Bob Benschop schrijft veel over de geschiedenis van de streek waar hij woont. Zo vervaardigde hij de Canon van Voorne-Putten en Rozenburg (waarop onder andere deze internetsite is gebaseerd), verder de Historische atlas van Voorne-Putten en samen met anderen Het Voorne-Putten Boek.

Het omslag van het nieuwe boek van Bob Benschop: 'Wijken voor de Wall'.

De achterflap van het boek.

 

 

 

Wijken voor de wal, een lezing over een verdwenen stadsdeel

Op woensdagavond 15 oktober zal er een lezing worden gegeven door Bob Benschop over de gesloopte gebouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse Wehrmacht in de vesting van Hellevoetsluis. Tijdens de maand van de geschiedenis wil Stichting Verdedigingswerken Hellevoetsluis aandacht vragen voor de in 1944 gestarte sloop van vele gebouwen in en buiten de Vesting van Hellevoetsluis. De Nazi’s wilden een vrij schootsveld voor hun Stützpunkt XXVIII. Dit steunpunt 28 dat onderdeel uitmaakte van de Atlantikwall bevatte de nodige bunkers en kleinere objecten. Met name het westen van de Vesting was voorzien van een dichte bebouwing die tegen dit steunpunt aan lag. Ruim 220 woningen en overige gebouwen zijn er in de Vesting afgebroken. Bob Benschop (werkzaam bij het streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg) zal vertellen over diverse prominente gebouwen die aan de westzijde van de vesting stonden en ingaan op de redenen en gevolgen van de sloop hiervan.

De lezing zal worden gehouden op woensdagavond 15 oktober 2014 in de bezoekersruimte van Stichting Verdedigingswerken Hellevoetsluis in de kazerne Haerlem. De inloop voor deze lezing is om 19:45 uur. De lezing zelf begint om 20:00 uur en duurt tot 22:00 uur. Er is beperkt plaats en opgeven is noodzakelijk. U kunt hiervoor een e-mail sturen naar info@fronttaal.info of bellen naar 06-31254909. De kosten voor de lezing bedragen € 3,00 p.p. en dienen vooraf te worden betaald. Mensen die materiaal ter beschikking willen stellen worden ook verzocht om contact op te nemen. Ook voor meer informatie over de lezing kunt u natuurlijk contact opnemen. Stichting Verdedigingswerken stelt zich ten doel om informatie over de militaire historie van Hellevoetsluis te verzamelen en uit te dragen. Op www.fronttaal.info vind u meer informatie over de activiteiten van deze stichting.

Foto: Stadmuseum Hellevoetsluis

Gecrashte straaljagers op Voorne-Putten

door: Bob Benschop

‘Ik hoorde het geluid van overvliegende straaljagers,’ verklaarde Adriaantje Weltevreden tegenover opperwachtmeester Romijn van de Koninklijke Marechaussee. Ze had die dinsdagmiddag 26 mei 1964 op het terras van de strandtent in Rockanje gezeten, toen ze getuige was van een spectaculair ongeluk. ‘Plotseling hoorde ik een klap in de lucht. Het was geen scherpe knal en ook geen doffe dreun. Ik keek in de lucht en zag ongeveer midden boven het Haringvliet een vliegtuig een flauwe bocht naar rechts maken. De hoogte kon ik moeilijk schatten. Toen het vliegtuig in die flauwe bocht draaide, kwam het plotseling in een steile duik omlaag en het viel in het water. Aanvankelijk dacht ik dat de piloot in het toestel aan het ‘stunten’ was, doch toen het vliegtuig kort boven het wateroppervlak kwam, begon het te draaien en in een spiraalbeweging dook het vliegtuig in het water, hetgeen gepaard ging men het opspatten van een waterzuil. Toen het vliegtuig naar beneden viel, heb ik geen rook gezien. Het vliegtuig heb ik in haar geheel onder water zien verdwijnen. Het is niet in stukken naar beneden gekomen. Toen het vliegtuig al even onder water was, zag ik een parachute in de lucht hangen, waaraan een man hing. De man werd later door een bootje uit het water opgepikt. Ik heb die parachute geruime tijd in de lucht zien hangen en ik schat deze tijd, gerekend met hetgeen in die tussentijd allemaal gebeurde ongeveer 40 a 45 seconden.’

Verder lezen

1 Van ijstijd tot tropen

01

2.000.000 – 10.000 voor Christus

Diep onder de grond liggen schelpen uit de periode dat deze streek een koude zee was. Ook kun je er de resten vinden van planten die hier groeiden toen het een tropisch moeras was. Het klimaat verandert voortdurend. Sinds mensenheugenis kent Voorne-Putten en Rozenburg een gematigd zeeklimaat met koele zomers en zachte winters. Duiken we echter in het verre verleden, dan blijkt deze streek afwisselend ijskoud en subtropisch warm te zijn geweest.

Verder lezen

2 Jagers en Verzamelaars

02

Ca. 8.000 voor Christus

Het voedselrijke deltagebied trok zo’n 10.000 jaar geleden de eerste mensen die zich in leven hielden met vissen, jagen en het verzamelen van vruchten en eetbare planten. Zo’n tienduizend jaar geleden verkenden de eerste mensen het gebied dat het huidige Voorne-Putten omvat. De laatste ijstijd liep op z’n einde: het klimaat werd warmer en de dikke pakken landijs, die Europa deels bedekten, begonnen te smelten.

Verder lezen

3 Kwetsbaar boerenleven

03

Ca. 3.000  - 50 voor Christus

Boeren kwamen naar Voorne-Putten om graan te telen op het vruchtbare land. De grote boerderijen bestonden uit een woongedeelte en een stal met ruimte voor soms wel twintig koeien.Langs de kust van Voorne bood een duinenrij bescherming tegen het zoute zeewater, maar  de duinen zorgden er ook voor dat het zoete regen- en smeltwater niet makkelijk kon wegstromen. Dat had grote invloed op het landschap.

Verder lezen

4 De Romeinse tijd

04

51 voor Christus – ca. 400

De Romeinen veroverden grote delen van Europa en belandden ook op Voorne-Putten. De lokale bewoners profiteerden van de aanwezige militairen, want ze dreven handel met ze.De tientallen opgegraven boerderijen uit de Romeinse tijd geven aan dat Voorne-Putten in deze tijd intensief werd bewoond. Akkerbouw en veeteelt leverden meer dan genoeg voedsel op: een deel kon worden verhandeld aan de hier aanwezige Romeinen.

Verder lezen

5 Het handelsplaatsje Witla

05

Ca. 700-837

Witla is alleen bekend uit oude archiefstukken. Niemand weet waar het plaatsje op Voorne-Putten lag, want het is vernield door de vikingen en verwoest door een overstroming. De Vroege Middeleeuwen (ca. 400 – 1000) worden terecht als de Duistere Middeleeuwen aangeduid. Er zijn slechts weinig schriftelijke bronnen uit deze tijd bewaard gebleven, dus het is moeilijk en vaak zelfs onmogelijk de gebeurtenissen uit deze periode te reconstrueren. Ook wat betreft Voorne-Putten tasten we, afgezien van wat schaarse lichtpuntjes, in het duister.

Verder lezen

6 De Heerlijkheid Voorne

06

Ca. 950-1372

Het waren de Heren van Voorne die het gebied tot ontwikkeling brachten. Zij gaven toestemming polders te bedijken, verleenden stadsrechten en lieten in Oostvoorne een kasteel bouwen. Omstreeks het jaar 950 schonk de Graaf van Holland het gebied Voorne aan één van zijn zonen. Het was het begin van de Heerlijkheid Voorne, een zelfstandig landje op de grens tussen Holland en Zeeland, dat ruwweg het huidige Voorne en Goeree-Overflakkee omvatte.

Verder lezen

7 Het ontstaan van het Haringvliet

07

1214-1314

Het Haringvliet ontstond omstreeks 1214 door een reeks zware stormen en overstromingen. De Heer van Voorne riep hulp in van Vlaamse monniken om verdere schade aan zijn land te beperken. De duinenrij die het vruchtbare land van Voorne beschermde raakte door een reeks zware stormen in 1214 zwaar beschadigd. Er volgden overstromingen waardoor de laaggelegen gebieden onder water liepen en het Haringvliet ontstond.

Verder lezen