TE WAPEN!

Links de gedenksteen waar het in dit artikel over gaat. © foto: Anton Huber Hellevoetsluis

TE WAPEN!

Gedenksteen in Front I en II
In de bekledingsmuur aan ‘de rivierzijde’ van Front I en II van de vestinggracht van Hellevoetsluis is een ingemetselde, natuurstenen, in reliëf gebeeldhouwde gedenksteen aangebracht met opschrift:

AUSPICIO ET CURA DD IAC HEERT ET IOH MEERMAN REIP HOLLANDIA CONSILIAR AMPLISSI MC NAVICM BELEIC RECEPTACLOR ET IMCENT IBUS CATARACTIS MUNIMENEIR MATA NUROQUE CXCLXANNOCD

Vertaling van de tekst: 
‘Onder opzicht en bestuur van de heren Iac. Haeften en Joh. Meerman, gecommitteerde raden van de Hollandse Republiek zijn deze batterijen hierbij gebouwd en met een muur versterkt tot een veilige bergplaats van de oorlogsschepen en onder hetzelfde toezicht de grote sluizen alhier onlangs vernieuwd en hersteld in het jaar 1699’

Beeldhouwer: D. Drifculptet te Amsterdam
(bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Bron: 'Vestingwerken van Hellevoetsluis' door J.J. Walters, uitgave van stichting historie Hellevoetsluis 1996.

Anja C. Pieké
Anja C. Pieké heeft onderzoek naar deze gedenksteen gedaan en hem in aquarel gereproduceerd in oorspronkelijke staat voorzien met de formele heraldische kleuren van de gebruikte wapens. Haar onderzoek levert andere inzichten op dan die door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed worden vermeld. Als een van de bronnen hanteerde zij: ‘Vestingwerken van Hellevoetsluis’ door J.J. Walters, uitgave van stichting historie Hellevoetsluis 1996.

 

 

 

 

Gedenksteen in het front van Bastion I en II

De indeling van de steen. 
Heraldisch links: het familiewapen van Jacob Hoeufft, bestaande uit een zilverkleurig Egyptisch- of hengselkruis, ook wel de Venusspiegel genoemd, in de kleur ‘sabel’. Het wapen is gedekt met een kroon waarop tien parels, die kunnen verwijzen naar de ‘Heeren X‘ van de tweede West-Indische Compagnie (WIC).

Heraldisch rechts: het familiewapen van Johan Jansz Meerman, bestaande uit een meerman met vissenstaart, meerman en meermin behoren tot de zeemonsters. De meerman draagt een helm, zwaard en schild. Het wapen is gedekt met een kroon waarop tien parels, die kunnen verwijzen naar de ‘Heeren X’ van de tweede WIC.

De wapens zijn gescheiden door een struisvogel, deze kwam reeds voor in het Heerlijkheidswapen van de polders ‘Oude en Nieuwe Struiten’, in dit geval ziet deze uit voor vloot en haven, dit door de gekroonde velden die samen één ‘stede of muurkroon’ dragen. In het medaillon de Latijnse tekst:

AUSPICIO ET CURA
D : D :
JAC HOEUFFT et JOH. MEERMAN
REIP HOLLANDIA CONSILIAR
AMPLISSIMC NAVIUM BELLIC:RECEPTACULO
ET INCENTIBUS CATARACTIS
IISDEM AUSPICIIS NUPER RESTAURATIS
MUNIMENTA HA.C ADDITA
MUROQUE FIRMATA
ANNO CIDIXXCIX

Vrije vertaling van de tekst:
‘Onder opzicht en bestuur
van de heren
Jac. Hoeufft en Joh. Meerman
gecommitteerde raden van de Hollandse Republiek
zijn deze batterijen hier gebouwd
en met een muur versterkt
als veilige haven van schepen tot oorlog
en onder hetzelfde toezicht de grote sluizen
alhier onlangs vernieuwd en hersteld
in het jaar 1699.’

De studieus uitgewerkte aquarel van de Hellevoetse kunstenaar-illustrator Anja C. Pieké

Het hele onderzoek is hier te vinden: https://bit.ly/2tIGj5f

© aquarel: Anja C. Pieké
© foto: Anton Huber

Voorne in Stelling 2017

Voor de zevende keer wordt op de zaterdag voor Pinksteren, 3 juni, ‘Voorne in Stelling’ georganiseerd. ‘Keep them Rolling’ is ter plaatse met hun arsenaal aan authetieke legervoertuigen. Indrukwekkende militaria uit het verre verleden, rondleidingen en ‘levende historie’ door de living history groep ‘Nederland Paraat 1939-1940′. Het doel van de groep Nederland Paraat is het historisch correct weergeven van onze Nederlandse soldaten uit de periode vlak voor de oorlog. Zij doen dat met uniformen, bewapening, uitrusting, uiterlijk en gedrag. In Rockanje, Oostvoorne en Brielle zijn op die dag vergelijkbare activiteiten. Je kunt de hele Linie van Voorne doen, als je wilt. Kom ook: er is nog veel meer te beleven, ook speciaal voor kinderen. Wij publiceren hier het Programma van zaterdag 3 juni van 10.00-17.00 uur. Komt dat zien. Klik op het programma en het opent op een nieuwe pagina in vergrote vorm. Of scan de QR-code en neem het hele programma mee op je tablet of smartphone. Veel plezier!

Pinkstersail Hellevoetsluis
Tijdens het Pinksterweekend vindt bovendien Pinkstersail Hellevoetsluis plaats. Een weekend bomvol nostalgie dankzij de vele oude, gaffelgetuigde (beroeps)schepen die de zeilen nog niet gestreken hebben. Kijk voor meer informatie op: http://pinkstersail.blogspot.nl of http://www.klipperaak-linquenda.nl

Koningskade Hellevoetsluis klaar

Museale schepen afgemeerd aan de nieuwe Koningskade in de vesting van Hellevoetsluis

Na twintig jaar plannen is de Koningskade in Hellevoetsluis op vrijdag 27 maart 2015 feestelijk geopend door wethouder Peter Hofman. Het was een drukte van belang tijdens de openingsactiviteiten.

Het idee om het Groote Dok (zoals de vestinghaven officieel heet) en de gehele vesting te renoveren, stamt nog uit de jaren negentig van de vorige eeuw. De haven en de vesting zelf waren in verval geraakt en moesten worden opgeknapt. De herontwikkeling van de vesting van Hellevoetsluis is na jaren van bouwen en restaureren eindelijk op een haartje na voltooid.

Naast het beroemde museumschip De Buffel liggen ook het oranje Lichtschip 12 Noord-Hinder en de voormalige mijnenveger AMS Bernisse in een imposante rij afgemeerd aan de nieuwe Koningskade. Bezoekers kunnen voortaan de historische schepen bezoeken en krijgen uitleg waarvoor ze vroeger werden gebruikt.

© 2015 alle foto’s bij de makers en de gemeente Hellevoetsluis

In februari 2015 werden de historische schepen naar hun nieuwe afmeerplaats gesleept.

In februari 2015 werden de historische schepen naar hun nieuwe afmeerplaats gesleept.

Groot feest in Hellevoetsluis bij de officiële ingebruikname van de nieuwe Koningskade in de vesting.

 

 

 

 

 

 

‘Wijken voor de Wall’ van Bob Benschop

Op 7 maart 2015 ging het nieuwe boek van historicus en streekarchivaris Bob Benschop naar de drukker. ‘Wijken voor de Wall’, zoals het boek heet, gaat over de gevolgen van de Duitse bezetting in de vesting van Hellevoetsluis. Uitgever is de Stichting Stadsmuseum Hellevoetsluis. Het boek is binnenkort verkrijgbaar.

De tekst op de achterflap luidt: ‘Vanwege de aanleg van de Atlantikwall gaf de Duitse bezetter in september 1943 opdracht om de honderden woningen en pakhuizen, die aan de westzijde van de Vesting van Hellevoetsluis stonden, af te breken. Het luidde het einde van een tijdperk in: de vroegere bordelen aan de Hoofdwachtstraat, de statige panden langs de Westkade, het befaamde Hotel van Engelen, de krotten in de Peperstraat en de winkeltjes in de Molenstraat verdwenen onder de slopershamer. Hellevoetsluis raakte in korte tijd veel kwijt: de bewoners vertrokken naar elders en de tastbare herinneringen aan het maritieme verleden werden kapot geslagen tot een troosteloze vlakte vol puin. Door de sloop van de bebouwing en het vertrek van de inwoners zijn relatief veel anekdotes en verhalen over het vooroorlogse Hellevoetsluis in vergetelheid geraakt. ‘Wijken voor de Wall’ gaat over de gebouwen die langs de westzijde van de vesting stonden en de mensen die er woonden en werkten. Het verhaal wordt rijkelijk geïllustreerd door talloze foto’s, prent- briefkaarten en advertenties, zodat een klein stukje van die rijke Hellevoetse geschiedenis weer in herinnering wordt gebracht.

Bob Benschop schrijft veel over de geschiedenis van de streek waar hij woont. Zo vervaardigde hij de Canon van Voorne-Putten en Rozenburg (waarop onder andere deze internetsite is gebaseerd), verder de Historische atlas van Voorne-Putten en samen met anderen Het Voorne-Putten Boek.

Het omslag van het nieuwe boek van Bob Benschop: 'Wijken voor de Wall'.

De achterflap van het boek.

 

 

 

Wijken voor de wal, een lezing over een verdwenen stadsdeel

Op woensdagavond 15 oktober zal er een lezing worden gegeven door Bob Benschop over de gesloopte gebouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse Wehrmacht in de vesting van Hellevoetsluis. Tijdens de maand van de geschiedenis wil Stichting Verdedigingswerken Hellevoetsluis aandacht vragen voor de in 1944 gestarte sloop van vele gebouwen in en buiten de Vesting van Hellevoetsluis. De Nazi’s wilden een vrij schootsveld voor hun Stützpunkt XXVIII. Dit steunpunt 28 dat onderdeel uitmaakte van de Atlantikwall bevatte de nodige bunkers en kleinere objecten. Met name het westen van de Vesting was voorzien van een dichte bebouwing die tegen dit steunpunt aan lag. Ruim 220 woningen en overige gebouwen zijn er in de Vesting afgebroken. Bob Benschop (werkzaam bij het streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg) zal vertellen over diverse prominente gebouwen die aan de westzijde van de vesting stonden en ingaan op de redenen en gevolgen van de sloop hiervan.

De lezing zal worden gehouden op woensdagavond 15 oktober 2014 in de bezoekersruimte van Stichting Verdedigingswerken Hellevoetsluis in de kazerne Haerlem. De inloop voor deze lezing is om 19:45 uur. De lezing zelf begint om 20:00 uur en duurt tot 22:00 uur. Er is beperkt plaats en opgeven is noodzakelijk. U kunt hiervoor een e-mail sturen naar info@fronttaal.info of bellen naar 06-31254909. De kosten voor de lezing bedragen € 3,00 p.p. en dienen vooraf te worden betaald. Mensen die materiaal ter beschikking willen stellen worden ook verzocht om contact op te nemen. Ook voor meer informatie over de lezing kunt u natuurlijk contact opnemen. Stichting Verdedigingswerken stelt zich ten doel om informatie over de militaire historie van Hellevoetsluis te verzamelen en uit te dragen. Op www.fronttaal.info vind u meer informatie over de activiteiten van deze stichting.

Foto: Stadmuseum Hellevoetsluis

Bladzijden uit het Verleden hersteld

Hellevoetsluis, zaterdag 7 juni 2014

Waarnemend burgemeester van Hellevoetsluis Erik van Heijningen verrichtte samen met Anja Pieké, de weduwe van wijlen Frank Herzen, de openingshandeling waarmee de kunstroute op de vestingwallen van Hellevoetsluis: ‘Bladzijden uit het Verleden’ in oude luister is hersteld. ‘Bladzijden uit het Verleden’ toont op tien plaatsen in de vesting gedichten van de auteur Frank Herzen op messing kunstwerken van beeldend kunstenaar Hans Lemmen. In het verleden werd het messing gestolen of vernield en werden de kunstwerken uit veiligheidsoverwegingen in opslag genomen. Nu zijn er nieuwe vandaalbestendige maatregelen getroffen en kan de kunstroute weer als vanouds worden bewonderd. De gedichten gaan allemaal over de rijke maritieme historie van Hellevoetsluis en over de monumenten in de vesting.

Anja Pieké en Erik van Heijningen onthullen samen een herstelde ‘Bladzijde uit het Verleden’.

Waarom Haarlem Haerlem heet

Hoe heet die kazerne?
‘Waar komt die naam vandaan?’ Een dikwijls gestelde vraag van bezoekers die bij een verkenning van de vesting Hellevoetsluis op de westelijke wal de overdekte kazerne ontdekken en op de gevel lezen: 1880 Haerlem 1881. Een eerste antwoord kan zijn dat deze kazerne, die in de wandeling ‘Het fort Haarlem’ heet, is genoemd naar het bolwerk waarin zij (gedeeltelijk) is gelegen. Daarmee is de vraag verschoven naar de naamgeving van het (halve) bolwerk Haerlem, dat in de vorige eeuw is verenigd met het westelijke halve hoornwerk. Door aanplemping is dit laatste toen uitgebreid, met verlegging van de vestinggracht, waardoor ruimte werd verkregen voor de aanleg van een grote kustbatterij. Daardoor ziet men nu de muur, die het bolwerk Haerlem bekleedt, na een ongeveer rechte hoek verdwijnen onder de aarden wal die ten behoeve van deze batterij is opgeworpen. De muur die oorspronkelijk de vleugel van het westelijk hoornwerk bekleedde, zoals dat bij het oostelijk hoornwerk nog het geval is, is eveneens verdwenen. Nu vinden wij alleen nog aan het front van het verbrede hoornwerk een bekledingsmuur. In dit nieuwe defensiewerk is in 1880 1881 het ‘fort Haarlem’ gebouwd.

FORT HAERLEM 5

De kazerne Haerlem in de vesting van Hellevoetsluis

Verder lezen

Hellevoetsluis