Een levendige straat met een ordentelijke middenstand

Lena Wageveld

Door: Kees van Rixoort

De oude Petrus verkocht manufacturen en ondergoed. Dan had je bakker Nierop, die ook een klein kruidenierswinkeltje dreef. En natuurlijk het café van vrouw Waardenberg. “Wat nou Hazelbag is. Je kon er dansen op zaterdag- of zondagavond. Ik ben er ook wel geweest, maar niet te dikwijls. Verder had je weinig vertier hier.” Lena Wageveld, meisjesnaam Groeneveld, loopt in haar meer dan acht decennia omspannende geheugen de straatweg langs. Althans, het deel vanaf de Ossekop richting Hellevoetse vesting. Soms moet ze even nadenken. Dan sluit ze haar ogen voor een moment. Maar ze weet alles op te diepen, de hele ‘straatwegt’. “Felman, de garage. De Chinees was nog een boerderij. Nog een garagebedrijf: Roeloffs. Tieman, de opticien – ja, die was er al in 1926, hij had z’n pand net gebouwd. Daarnaast schilder De Bie. Dan kreeg je vrouw Belonje, waar later Dijkxhoorn kwam. En kapper Van Keekem, het ‘nieuwsblad’”

Rijksstraatweg_boek_Pagina_066

Een van de talloze boerderijen tussen Brielle en Hellevoetsluis.

De postbode

De bijna 88-jarige stopt. Een diepe frons boven de gesloten ogen brengt de opsomming echter snel weer op gang. Ze noemt Bram van Linthout, die in elektrische artikelen deed. Henk van Lien, de groenteboer, een drukkerij, de grossierderij in kaas van Achterberg, slager Van den Ban en de later naar Amerika geëmigreerde Jan Kwak, die fietsen en auto’s repareerde. De huiskamer van postbode Van Trierum, die als postkantoor fungeerde. Nog een slager, een klompenwinkeltje van een paar oude mensen, manufacturenmagazijn De Zon. En zo gaat het maar door. Het beeld van meer dan een halve eeuw wordt almaar scherper. “Moerman zat er al. Ouwe Jan was kleermaker, die is hier begonnen. Silvester, de sigarenboer, Leen Lammerse, de melkboer. Dan, wat verder, de christelijke school, de Wilhelminastraat en de wasfabriek. De bioscoop was er ook al, maar op de hoek waren nog geen garages. Er was nog niks van Vermaat.”

Achter de Gaarhoek

Lena Wageveld steekt de straatweg nog een keer over. Bijna zonder haperen: “Wijnhandelaar Van den Ban, bakker Van Buren, de zondagsschool van de evangelisatie of zo, de ‘elektrische winkel’ van Luijendijk, dokter Veenenbos. Daarnaast Jaap van Meggelen, de olieboer, dan de onderwijzer van de Vlotbrug. Kom, hoe heette die man ook al weer? Ja, Bijleveld. Dan het graf en daarnaast bakker Riedé. Waar nu Fonkert zit stonden drie of vier huizen. Het huis van Maasdam was opgebouwd uit stenen van de vuurtoren, die achter de Gaarhoek ‘op de Quak’ heeft gestaan. Dat moet rond 1912 zijn geweest.” “Het was al met al een levendige straat met een ordentelijke middenstand. Het was beslist druk. En je kende iedereen.” Peinzend: “Het was anders, vroeger. Die straatweg is ook totaal veranderd. Alle bomen zijn weg en de sloten zijn gedempt. Vroeger had je een paadje achter de bomen langs. Het was schitterend, en dat was het eigenlijk overal. Bomen tot Den Briel toe, een prachtig gezicht. Er reden alleen paard en wagens, auto’s waren een zeldzaamheid. Halverwege de jaren dertig had ome Niek een auto. Hij was een van de eersten, de rest kocht hoofdzakelijk na de oorlog zo’n ding. Tja, er werd veel gelopen. M’n opoe kwam helemaal lopend uit de duinen van Rockanje naar Hellevoet. Door de polder, met een mandje eieren of iets dergelijks om op de markt te verkopen. Nee, je hebt er geen voorstelling van.’’

Rijksstraatweg_boek_Pagina_068

De Rijksstraatweg als wandelpad.

Potten en pannen

In de jaren veertig van de vorige euw begonnen Lena en haar man een winkel aan de Moriaanseweg West. “Kijk, daar’’, wijst ze naar de overkant van de straat. “De ene helft was kruidenierswinkel en in de andere helft verkochten we potten, pannen en serviesgoed. Later zijn we alleen verder gegaan met levensmiddelen. ” De zaak van Wageveld was de eerste zelfbedieningswinkel van Voorne-Putten. Dé supermarkt van Nieuw-Helvoet. Al jaren een begrip, en nog, al prijkt er al weer een tijdje een andere naam op de gevel. Lena vertelt dat er een laag water in de winkel kwam te staan toen de Duitsers een stuk van het eiland inundeerden. Maar even verderop, aan de Lagelandseweg – waar haar vader inmiddels een huis en eierhandel had gebouwd - was het veel erger. Daar reikte het water tot aan de dakgoot.

Rijksstraatweg_boek_Pagina_071

De Moriaansweg West, de weg waar Wageveld de eerste zelfbedieningswinkel van Voorne-Putten vestigde.

Allemaal loopgraven

Ze pakt een ansichtkaart. “Kijk, dit is een foto uit de tijd van de mobilisatie in de jaren 1914-1918. Hier, allemaal loopgraven langs de Rijksstraatweg. Van Den Briel tot Hellevoet waren er loopgraven. Ik weet nog goed dat ik als kind in Vierpolders woonde en dat die greppels daar nog lagen. Achter, bij de boerderij.” Nog een foto verschijnt op tafel. Een gevel, een deur, een raam en een stuk dak. ‘Café billiard Halfweg’, staat er in witte blokletters op het raam. “Dit is ons huis geweest, aan de straatwegt in Vierpolders. Aan het lange end, zeiden we destijds. Toen wij er woonden was het nog geen café, hoor. Toen was het een boerenschuur. Deze foto is van later.” “Weet je zo genoeg?” Lena Wageveld kijkt vragend over de tafel met paperassen en foto’s. “Wacht eens, volgens mij ben ik nog een paar winkels aan de straatweg vergeten. Heb je de drukkerij? En De Wolbaal? Heb je opgeschreven dat er bij Achterberg, de kaasgrossierderij, nog een huis is afgebrand? Nee? Dat was rond 1930.” Ze lacht om haar perfectionisme en misschien ook wel om haar geweldige geheugen. “Het beeld moet wel kloppen”, vindt ze. “Anders zeggen ze straks: die Wageveld weet er ook niks van.”

Rijksstraatweg_boek_Pagina_072

De Rijksstraatweg (Nieuw-Helvoet) onder water tijdens de inundatie.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>