18 De verzanding van de Maas

18

1586-1650

Zandplaten maakte de Maas steeds slechter bevaarbaar en dat was nadelig voor de handel in Brielle. De platen werden als landbouwgrond in gebruik genomen: de geboorte van Rozenburg. De Sint-Elisabethsvloed van 1421 had ingrijpende gevolgen. De ramp zorgde niet alleen voor dijkdoorbraken en overstromingen in grote delen van Zuid-Holland, maar er stroomde nadien minder water door de Maas. Daardoor nam de verzanding van de rivier een aanvang.

Het begon met een zandplaat in de monding; deze werd ‘De Droogen’ of ‘de Beer aan den Houck van Holland’ genoemd. Hij lag als een obstakel in de scheepvaartroute en verminderde de invloed van de ruwe zee op de achterliggende rivierdelta. Doordat het Maaswater rustiger stroomde, kregen slibdeeltjes de kans te bezinken en vormden zo nieuwe zandplaten. Aanvankelijk vielen deze alleen bij laag water droog, maar op den duur lagen er op verscheidene eilandjes in de Maas. Ze raakten begroeid met riet en wilgen en talloze watervogels vonden er een plek om te schuilen en te broeden. Het was dan een aantrekkelijk jachtgebied voor de ‘vogelaers’ Dirck Ariensz Bisdommer en zijn zoon Pieter Dircks. Ze vroegen in 1586 toestemming één van de eilandjes te mogen pachten en in cultuur te brengen. De toestemming werd verleend door de rentmeester van Voorne, jonkheer Nicolaes van Valckensteyn, die bepaalde dat het gors ‘voortaan Roosenburch genaemd sal worden’. Dirck en Pieter maakten er een eendenkooi, bouwden een huis en begonnen een dijk aan te leggen. In 1589 kreeg Melis Claes toestemming om ‘De Ruyge Plaet en de Oost- of Solderplaet’ te pachten en te bewerken. In 1631 volgde de toestemming om de verschillende eilandjes onderling te verbinden. Al snel nam de bewoning toe. De meeste mensen vestigden zich in Blankenburg, waar een haventje was gegraven en een veer met Nieuwesluis werd onderhouden. Daar werden de kerk, de pastorie en de school (alle omstreeks 1658) gebouwd. Later werd hier ook het rechthuis gebouwd (ca 1700), waar schout en schepenen en het polderbestuur bijeenkwamen en waar reizigers konden overnachten. Het Brielse stadsbestuur zag alle ontwikkelingen met lede ogen aan. De verzanding van de Maas had verstrekkende gevolgen voor de handelspositie. Brielle moest machteloos toezien dat kooplieden uitweken naar steden als Dordrecht en Rotterdam. Terwijl Rozenburg haar vruchtbare landerijen in cultuur bracht, raakte het ooit zo rijke havenplaatsje in verval.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>