16 De Opstand

16

1566-1572

Op 1 april 1572 zeilde een vloot Watergeuzen de Maas op. Diezelfde avond namen ze Den Briel in. Het vormde het keerpunt in de Opstand tegen de Spanjaarden. In 1555 kwam Filips II aan de macht. Zijn onverbiddelijke manier van regeren en geloofsvervolgingen leidden in de Nederlandse gewesten tot de Opstand.

Steeds meer Hollanders steunden de hervorming van de katholieke kerk en dat was de streng-katholieke Filips II een doorn in het oog. De plannen van Filips om Spanje en de Nederlanden samen te voegen stuitte in de Republiek op veel verzet. De adel en de steden wilden zichzelf blijven besturen en wensten dat de godsdienstvrijheid behouden bleef. Tolerantie tegenover andere godsdiensten was namelijk gunstig voor de handel. Driehonderd edelen boden in april 1566 een smeekschrift aan om de vervolging van protestanten te stoppen, maar dat was zinloos. De edelen werden spottend ‘gueux’ (bedelaars) genoemd en daarmee werd de term ‘Geuzen’ geïntroduceerd. In augustus 1566 barstte de beeldenstorm los. Katholieke kerken werden gezuiverd van de beelden en versieringen om ze geschikt te maken voor de sobere protestantse eredienst. Evenals Heenvliet kwam ook Brielle in de greep van de Beeldenstorm: alle altaren en beelden werden uit de Catharijnekerk en kloosters verwijderd en vernield. Uiteraard was Filips II woedend over de ontwikkelingen in de Nederlanden. Hij gaf opdracht alle beeldenstormers ter dood te veroordelen, waarop velen het land ontvluchtten. De bloedraad, onder leiding van de hertog van Alva, liet in enkele jaren ruim duizend ketters veroordelen en executeren. Willem van Oranje was eveneens gevlucht, maar bereidde zich voor om zijn verloren bezittingen terug te veroveren. Met de hulp van een groep edelen trok hij ten strijde tegen Alva. De edelen die op zee tegen de Spaanse vloot vochten, de Watergeuzen, zorgden voor een doorbraak. Op 1 april 1572 ging hun vloot ter hoogte van Brielle voor anker. In de loop van de avond werd de stad in naam van Oranje ingenomen en dit vormde het keerpunt in de Opstand. De verdreven Spanjaarden deden op 5 april vanuit Vlaardingen een tegenaanval om Brielle weer in handen te krijgen. Die werd afgeslagen doordat de timmerman Rochus Meeuwiszoon het sluisje van de Nieuwlandse polder openhakte, waardoor de polder onder water dreigde te lopen. Verslagen dropen de Spanjaarden af.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>